Σε σημαντική αναδιάρθρωση της παρουσίας της στην Ελλάδα προχωρά η Bristol Myers Squibb (BMS), σύμφωνα με πληροφορίες του NEWS 24/7, με την ελληνική θυγατρική να παύει να λειτουργεί ως αυτόνομη επιχειρησιακή μονάδα και να εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχήμα για τη Νότια Ευρώπη.
Η αλλαγή αναμένεται να συνοδευτεί από συρρίκνωση του προσωπικού, χωρίς, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, να επηρεάζεται η διάθεση των φαρμάκων της εταιρείας στους ασθενείς στην Ελλάδα.
Η νέα δομή αναμένεται να περιλαμβάνει Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα, με σημαντικό μέρος των διοικητικών και επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων που μέχρι σήμερα ασκούνταν σε εθνικό επίπεδο να περνά πλέον σε μια ενιαία περιφερειακή διοίκηση.
Στην πράξη, η εξέλιξη σηματοδοτεί ....
.....υποβάθμιση της οργανωτικής αυτονομίας της BMS Ελλάδας, η οποία μέχρι σήμερα διέθετε ξεχωριστή διοικητική δομή και ηγεσία για την ελληνική αγορά.
Στο πλαίσιο των αλλαγών, η Ελισάβετ (Λίζα) Προδρόμου, επικεφαλής της BMS στην Ελλάδα επί σειρά ετών, αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να παραμείνει στη θέση της έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
Η Λίζα Προδρόμου βρίσκεται στο τιμόνι της ελληνικής εταιρείας από το 2017 και κατέχει παράλληλα τη θέση της αντιπροέδρου του Pharma Innovation Forum.
Προκειται για την 3η εταιρεία που συμβαίνει αυτό τους τελευταίους μήνες (προηγήθηακαν Amgen και Takeda), κάτι που σημαίνει ότι τη στιγμή που ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης μιλάει για ανάπτυξη, εταιρείες που υπήρχαν χρόνια στην Ελλάδα αποχωρούν και πλήθος κόσμου θα παραμείνουν άνεργοι.
Στο επίκεντρο το υψηλό clawback
Η αναδιάρθρωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική φαρμακευτική αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις, με στελέχη του κλάδου να επισημαίνουν ότι το ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών και εκπτώσεων περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ανάπτυξης και νέων επενδύσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αποφάσεις περιορισμού της παρουσίας πολυεθνικών εταιρειών στην Ελλάδα ενδέχεται να συνδέονται και με τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα του clawback, τα οποία σε ορισμένες κατηγορίες φαρμάκων φέρεται να ξεπερνούν ακόμη και το 80%.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη στα καινοτόμα φάρμακα και στα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, κατηγορία στην οποία έχει σημαντική παρουσία και η BMS.
Το θέμα έχει προκαλέσει επανειλημμένα αντιπαράθεση μεταξύ της φαρμακοβιομηχανίας και του υπουργείου Υγείας, ενώ ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έχει υποστηρίξει δημοσίως ότι η φαρμακευτική αγορά στην Ελλάδα παρουσιάζει ισχυρή δραστηριότητα και επενδύσεις, εκπρόσωποι του κλάδου προειδοποιούν ότι το σημερινό επίπεδο υποχρεωτικών επιστροφών λειτουργεί αποτρεπτικά για νέες επενδύσεις και ενδέχεται να οδηγεί εταιρείες σε περιορισμό της παρουσίας τους.
Η περίπτωση της BMS ενισχύει αυτή τη συζήτηση, καθώς η απώλεια της αυτονομίας της ελληνικής θυγατρικής συνοδεύεται, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, και από σχεδιασμό για μείωση του προσωπικού.
Αναμένονται περικοπές θέσεων εργασίας
Η αλλαγή του οργανωτικού μοντέλου αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο και στο ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, θα υπάρξει μείωση του αριθμού των εργαζομένων, χωρίς προς το παρόν να έχει γίνει γνωστό πόσες θέσεις θα επηρεαστούν ή ποια τμήματα θα βρεθούν στο επίκεντρο της αναδιάρθρωσης.
Οι αλλαγές στην Ελλάδα εντάσσονται παράλληλα σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα μετασχηματισμού που εφαρμόζει διεθνώς η BMS.
Η αμερικανική φαρμακευτική έχει ήδη ανακοινώσει πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του λειτουργικού της μοντέλου, το οποίο περιλαμβάνει αλλαγές στην εμπορική οργάνωση, περιορισμό δαπανών και περικοπές κόστους.
Οι συνολικές επιβαρύνσεις του προγράμματος αναμένεται να φθάσουν περίπου τα 2,5 δισ. δολάρια έως το 2027, με μέρος του ποσού να αφορά αποζημιώσεις εργαζομένων και κόστη που σχετίζονται με αποχωρήσεις προσωπικού.
Η Ευρώπη χάνει έδαφος στις φαρμακευτικές επενδύσεις
Η περίπτωση της Ελλάδας εντάσσεται παράλληλα σε μια ευρύτερη συζήτηση για τη θέση της Ευρώπης στον διεθνή φαρμακευτικό ανταγωνισμό.
Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η ευρωπαϊκή αγορά χάνει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στην προσέλκυση επενδύσεων, στην έρευνα και στις κλινικές μελέτες, επικαλούμενες μεταξύ άλλων το ρυθμιστικό πλαίσιο, τις πιέσεις στις τιμές και τις πολιτικές αποζημίωσης των φαρμάκων.
Σύμφωνα με στοιχεία της EFPIA, η Ευρώπη έχει χάσει σχεδόν το ένα τέταρτο του μεριδίου της στις παγκόσμιες επενδύσεις φαρμακευτικής έρευνας και ανάπτυξης κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Η ίδια η BMS έχει επισημάνει στις οικονομικές της καταστάσεις ότι οι έλεγχοι στις τιμές, οι υποχρεωτικές επιστροφές και οι περιορισμοί στην πρόσβαση στις αγορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνώς μπορούν να ασκήσουν πίεση στα έσοδα και στα περιθώρια κέρδους της.
Η Ελλάδα μεταξύ των πλέον επιβαρυμένων αγορών
Σε αυτό το ευρωπαϊκό περιβάλλον, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου η συμμετοχή της φαρμακοβιομηχανίας στη χρηματοδότηση της φαρμακευτικής δαπάνης είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής φαρμακοβιομηχανίας, το 2024 οι υποχρεωτικές επιστροφές στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν περίπου στο 53% των συνολικών φαρμακευτικών εσόδων σε όλα τα κανάλια, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 24%.
Παράλληλα, μελέτη του ΣΦΕΕ και της Deloitte επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά συστήματα όπου η υπέρβαση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης επιμερίζεται μεταξύ διαφορετικών πλευρών, στην Ελλάδα το σύνολο της υπέρβασης μετακυλίεται μέσω του clawback στη φαρμακοβιομηχανία.
Η αναδιάρθρωση της BMS έρχεται έτσι να προστεθεί στις ενδείξεις ότι οι πιέσεις στην ευρωπαϊκή και ιδιαίτερα στην ελληνική αγορά επηρεάζουν πλέον όχι μόνο τις επενδυτικές αποφάσεις των πολυεθνικών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν την παρουσία τους στη χώρα.
Για τους ασθενείς, πάντως, δεν προκύπτει επί του παρόντος αλλαγή στη διαθεσιμότητα των προϊόντων της εταιρείας.
Τα φάρμακα της BMS αναμένεται να συνεχίσουν να διατίθενται κανονικά στην ελληνική αγορά, ενώ οι άμεσες συνέπειες της αναδιάρθρωσης αφορούν κυρίως τη διοικητική δομή και το ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας.
Στο πλαίσιο των αλλαγών, η Ελισάβετ (Λίζα) Προδρόμου, επικεφαλής της BMS στην Ελλάδα επί σειρά ετών, αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να παραμείνει στη θέση της έως το τέλος Σεπτεμβρίου.
Η Λίζα Προδρόμου βρίσκεται στο τιμόνι της ελληνικής εταιρείας από το 2017 και κατέχει παράλληλα τη θέση της αντιπροέδρου του Pharma Innovation Forum.
Προκειται για την 3η εταιρεία που συμβαίνει αυτό τους τελευταίους μήνες (προηγήθηακαν Amgen και Takeda), κάτι που σημαίνει ότι τη στιγμή που ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης μιλάει για ανάπτυξη, εταιρείες που υπήρχαν χρόνια στην Ελλάδα αποχωρούν και πλήθος κόσμου θα παραμείνουν άνεργοι.
Στο επίκεντρο το υψηλό clawback
Η αναδιάρθρωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική φαρμακευτική αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις, με στελέχη του κλάδου να επισημαίνουν ότι το ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών και εκπτώσεων περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ανάπτυξης και νέων επενδύσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αποφάσεις περιορισμού της παρουσίας πολυεθνικών εταιρειών στην Ελλάδα ενδέχεται να συνδέονται και με τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα του clawback, τα οποία σε ορισμένες κατηγορίες φαρμάκων φέρεται να ξεπερνούν ακόμη και το 80%.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη στα καινοτόμα φάρμακα και στα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, κατηγορία στην οποία έχει σημαντική παρουσία και η BMS.
Το θέμα έχει προκαλέσει επανειλημμένα αντιπαράθεση μεταξύ της φαρμακοβιομηχανίας και του υπουργείου Υγείας, ενώ ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έχει υποστηρίξει δημοσίως ότι η φαρμακευτική αγορά στην Ελλάδα παρουσιάζει ισχυρή δραστηριότητα και επενδύσεις, εκπρόσωποι του κλάδου προειδοποιούν ότι το σημερινό επίπεδο υποχρεωτικών επιστροφών λειτουργεί αποτρεπτικά για νέες επενδύσεις και ενδέχεται να οδηγεί εταιρείες σε περιορισμό της παρουσίας τους.
Η περίπτωση της BMS ενισχύει αυτή τη συζήτηση, καθώς η απώλεια της αυτονομίας της ελληνικής θυγατρικής συνοδεύεται, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, και από σχεδιασμό για μείωση του προσωπικού.
Αναμένονται περικοπές θέσεων εργασίας
Η αλλαγή του οργανωτικού μοντέλου αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο και στο ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, θα υπάρξει μείωση του αριθμού των εργαζομένων, χωρίς προς το παρόν να έχει γίνει γνωστό πόσες θέσεις θα επηρεαστούν ή ποια τμήματα θα βρεθούν στο επίκεντρο της αναδιάρθρωσης.
Οι αλλαγές στην Ελλάδα εντάσσονται παράλληλα σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα μετασχηματισμού που εφαρμόζει διεθνώς η BMS.
Η αμερικανική φαρμακευτική έχει ήδη ανακοινώσει πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του λειτουργικού της μοντέλου, το οποίο περιλαμβάνει αλλαγές στην εμπορική οργάνωση, περιορισμό δαπανών και περικοπές κόστους.
Οι συνολικές επιβαρύνσεις του προγράμματος αναμένεται να φθάσουν περίπου τα 2,5 δισ. δολάρια έως το 2027, με μέρος του ποσού να αφορά αποζημιώσεις εργαζομένων και κόστη που σχετίζονται με αποχωρήσεις προσωπικού.
Η Ευρώπη χάνει έδαφος στις φαρμακευτικές επενδύσεις
Η περίπτωση της Ελλάδας εντάσσεται παράλληλα σε μια ευρύτερη συζήτηση για τη θέση της Ευρώπης στον διεθνή φαρμακευτικό ανταγωνισμό.
Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η ευρωπαϊκή αγορά χάνει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στην προσέλκυση επενδύσεων, στην έρευνα και στις κλινικές μελέτες, επικαλούμενες μεταξύ άλλων το ρυθμιστικό πλαίσιο, τις πιέσεις στις τιμές και τις πολιτικές αποζημίωσης των φαρμάκων.
Σύμφωνα με στοιχεία της EFPIA, η Ευρώπη έχει χάσει σχεδόν το ένα τέταρτο του μεριδίου της στις παγκόσμιες επενδύσεις φαρμακευτικής έρευνας και ανάπτυξης κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Η ίδια η BMS έχει επισημάνει στις οικονομικές της καταστάσεις ότι οι έλεγχοι στις τιμές, οι υποχρεωτικές επιστροφές και οι περιορισμοί στην πρόσβαση στις αγορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνώς μπορούν να ασκήσουν πίεση στα έσοδα και στα περιθώρια κέρδους της.
Η Ελλάδα μεταξύ των πλέον επιβαρυμένων αγορών
Σε αυτό το ευρωπαϊκό περιβάλλον, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου η συμμετοχή της φαρμακοβιομηχανίας στη χρηματοδότηση της φαρμακευτικής δαπάνης είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής φαρμακοβιομηχανίας, το 2024 οι υποχρεωτικές επιστροφές στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν περίπου στο 53% των συνολικών φαρμακευτικών εσόδων σε όλα τα κανάλια, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 24%.
Παράλληλα, μελέτη του ΣΦΕΕ και της Deloitte επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά συστήματα όπου η υπέρβαση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης επιμερίζεται μεταξύ διαφορετικών πλευρών, στην Ελλάδα το σύνολο της υπέρβασης μετακυλίεται μέσω του clawback στη φαρμακοβιομηχανία.
Η αναδιάρθρωση της BMS έρχεται έτσι να προστεθεί στις ενδείξεις ότι οι πιέσεις στην ευρωπαϊκή και ιδιαίτερα στην ελληνική αγορά επηρεάζουν πλέον όχι μόνο τις επενδυτικές αποφάσεις των πολυεθνικών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν την παρουσία τους στη χώρα.
Για τους ασθενείς, πάντως, δεν προκύπτει επί του παρόντος αλλαγή στη διαθεσιμότητα των προϊόντων της εταιρείας.
Τα φάρμακα της BMS αναμένεται να συνεχίσουν να διατίθενται κανονικά στην ελληνική αγορά, ενώ οι άμεσες συνέπειες της αναδιάρθρωσης αφορούν κυρίως τη διοικητική δομή και το ανθρώπινο δυναμικό της εταιρείας.