Από την 1η Ιουλίου 2026 αυξήθηκε για πρώτη φορά μετά το 2013 η νομοθετικά καθορισμένη σταθερή αμοιβή ανά συνταγογραφούμενη συσκευασία. Παράλληλα, τέθηκε σε εφαρμογή ένα ευρύτερο πακέτο μεταρρυθμίσεων που ενισχύει τον ρόλο των φαρμακείων στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, στην τηλεϊατρική, στους εμβολιασμούς, στις διαγνωστικές υπηρεσίες και στη διαχείριση της φαρμακοθεραπείας. [1]
Μια σειρά σημαντικών οικονομικών, επαγγελματικών και νομοθετικών αλλαγών τέθηκε σε εφαρμογή στη Γερμανία στις αρχές Ιουλίου 2026. Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στην πολυαναμενόμενη αύξηση της αμοιβής των φαρμακείων, αλλά περιλαμβάνουν την υποβοηθούμενη τηλεϊατρική, νέες φαρμακευτικές υπηρεσίες, περισσότερους εμβολιασμούς, αιμοληψίες, διαγνωστικά τεστ, μεγαλύτερη προστασία κατά την εκτέλεση συνταγών και δυνατότητα συνέχισης ορισμένων χρόνιων θεραπειών χωρίς την άμεση προσκόμιση νέας συνταγής. [2]
Η πρώτη αύξηση της σταθερής αμοιβής από το 2013
Από την 1η Ιουλίου 2026, το σταθερό ποσό που λαμβάνει το γερμανικό φαρμακείο για κάθε συνταγογραφούμενη συσκευασία αυξήθηκε από τα...
.... 8,35 ευρώ στα 9 ευρώ.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται δεύτερο στάδιο αύξησης, με το ποσό να διαμορφώνεται στα 9,50 ευρώ ανά συσκευασία. [3]
| Χρονική περίοδος | Σταθερή αμοιβή ανά συσκευασία |
|---|---|
| Από το 2013 έως 30 Ιουνίου 2026 | 8,35 € |
| Από 1 Ιουλίου 2026 | 9,00 € |
| Από 1 Ιανουαρίου 2027 | 9,50 € |
Πρόκειται για το λεγόμενο Packungsfixum, δηλαδή το νομοθετικά καθορισμένο σταθερό ποσό που λαμβάνει το φαρμακείο για την εκτέλεση και τη διάθεση κάθε συνταγογραφούμενης συσκευασίας.
Η σταθερή αμοιβή αποτελεί μέρος του μικτού εσόδου του φαρμακείου, από το οποίο πρέπει να καλυφθούν οι μισθοί του προσωπικού, οι ασφαλιστικές εισφορές, η ενέργεια, τα ενοίκια, η μηχανογράφηση, η συντήρηση, οι εφημερίες, οι επενδύσεις σε εξοπλισμό και όλες οι υπόλοιπες λειτουργικές δαπάνες.
Δεκατρία χρόνια χωρίς ουσιαστική αναπροσαρμογή
Η προηγούμενη αύξηση της σταθερής αμοιβής είχε πραγματοποιηθεί το 2013, όταν το ποσό είχε καθοριστεί στα 8,35 ευρώ. Έκτοτε, παρέμεινε αμετάβλητο για δεκατρία χρόνια.
Στο ίδιο διάστημα, όμως, αυξήθηκαν σημαντικά:
- οι μισθοί και οι ασφαλιστικές επιβαρύνσεις των εργαζομένων,
- το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης,
- τα ενοίκια και τα γενικότερα έξοδα στέγασης,
- το κόστος μηχανογράφησης, τηλεματικής και ψηφιακών υποδομών,
- το κόστος μεταφορών, αναλώσιμων και εξοπλισμού,
- και συνολικά το κόστος ζωής και λειτουργίας μιας επιχείρησης.
Στην αιτιολογία της κανονιστικής πράξης για την αύξηση αναγνωρίζεται ρητά ότι, από το 2013, οι οικονομικές συνθήκες λειτουργίας των φαρμακείων είχαν μεταβληθεί, ιδιαίτερα εξαιτίας της αύξησης των λειτουργικών δαπανών. [3]
Η γερμανική φαρμακευτική ομοσπονδία ABDA υπογραμμίζει ότι η αμοιβή δεν προσαρμόστηκε επί δεκατρία χρόνια στη συνολική οικονομική εξέλιξη. Κατά την ίδια περίοδο, περίπου ένα στα πέντε φαρμακεία οδηγήθηκε σε κλείσιμο. [4]
Η μεταβολή στα 9 και στη συνέχεια στα 9,50 ευρώ αποτελεί σημαντική πολιτική αναγνώριση της οικονομικής πίεσης που δέχθηκαν τα φαρμακεία. Ωστόσο, δεν αναπληρώνει αυτομάτως ολόκληρη την απώλεια αγοραστικής δύναμης που συσσωρεύτηκε από το 2013.
Υποβοηθούμενη τηλεϊατρική μέσα στα φαρμακεία
Από την 1η Ιουλίου 2026, τα γερμανικά φαρμακεία μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες υποβοηθούμενης τηλεϊατρικής, γνωστής ως assistierte Telemedizin – aTM.
Ο ασφαλισμένος μπορεί να λάβει στο φαρμακείο:
- δομημένη αρχική αξιολόγηση των συμπτωμάτων,
- υποστήριξη για τη διεξαγωγή τηλεϊατρικής συνεδρίας με γιατρό,
- ή συνδυασμό αρχικής αξιολόγησης και τηλεϊατρικής συνεδρίας.
Για καθεμία από τις τρεις μορφές υπηρεσίας προβλέπεται η ίδια αμοιβή, χωρίς ΦΠΑ:
- 30,00 ευρώ από 1 Ιουλίου 2026 έως 30 Ιουνίου 2027,
- 25,50 ευρώ από 1 Ιουλίου 2027 έως 30 Ιουνίου 2028,
- 23,00 ευρώ από 1 Ιουλίου 2028 έως 30 Ιουνίου 2029,
- 21,50 ευρώ από 1 Ιουλίου 2029 και μετά.
Με το μέτρο αυτό, το φαρμακείο λειτουργεί ως φυσικό σημείο πρόσβασης στην τηλεϊατρική, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, πολίτες με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες και κατοίκους περιοχών όπου η πρόσβαση σε γιατρό είναι δυσκολότερη. [1]
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ApoVWG
Στις 2 Ιουλίου 2026 τέθηκε σε ισχύ το Apothekenversorgung-Weiterentwicklungsgesetz – ApoVWG, δηλαδή ο νόμος για την περαιτέρω ανάπτυξη της φαρμακευτικής περίθαλψης.
Ο νόμος τροποποιεί, μεταξύ άλλων, τον Κοινωνικό Κώδικα, τον νόμο περί φαρμακείων, τον κανονισμό λειτουργίας φαρμακείων, τη νομοθεσία περί φαρμάκων, τη νομοθεσία περί λοιμώξεων και τη νομοθεσία για τα ναρκωτικά φάρμακα. [2]
1. Μεγαλύτερη προστασία από πλήρεις περικοπές συνταγών
Διευρύνεται η προστασία των φαρμακείων από τη λεγόμενη Nullretaxation, δηλαδή την πλήρη απόρριψη της αποζημίωσης μιας συνταγής για τυπικά ή διαδικαστικά σφάλματα.
Παράλληλα, διευρύνονται οι δυνατότητες αντικατάστασης φαρμάκων στο πλαίσιο των συμβάσεων εκπτώσεων των ασφαλιστικών ταμείων. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο να χάνει το φαρμακείο ολόκληρη την αξία μιας εκτελεσμένης συνταγής για μη ουσιώδεις αποκλίσεις. [2]
2. Περισσότερα διαγνωστικά τεστ στο φαρμακείο
Τα γερμανικά φαρμακεία μπορούν να προσφέρουν, με ιδιωτική πληρωμή από τον πολίτη, περισσότερα τεστ ταχείας ανίχνευσης, όπως τεστ για:
- γρίπη,
- νοροϊό,
- και άλλες λοιμώξεις που θα καλύπτονται από το σχετικό πλαίσιο.
Η αλλαγή ενισχύει τον ρόλο του φαρμακείου ως άμεσα προσβάσιμου σημείου αρχικής αξιολόγησης και πρόληψης. [2]
3. Συνέχιση χρόνιας θεραπείας χωρίς νέα συνταγή
Σε αυστηρά καθορισμένες περιπτώσεις, ο φαρμακοποιός μπορεί να χορηγήσει μία φορά τη μικρότερη διαθέσιμη στο φαρμακείο συσκευασία ενός συνταγογραφούμενου φαρμάκου, χωρίς να έχει εκδοθεί νέα συνταγή.
Οι βασικές προϋποθέσεις είναι:
- το φάρμακο να έχει συνταγογραφηθεί στον ασθενή επί τουλάχιστον τρία τρίμηνα,
- η προηγούμενη χορήγηση να μπορεί να αποδειχθεί ή να είναι ήδη γνωστή στο φαρμακείο,
- και η συνέχιση της θεραπείας να μην μπορεί να αναβληθεί.
Νέα έκτακτη χορήγηση του ίδιου φαρμάκου μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο αφού ο ασθενής έχει στο μεταξύ προσκομίσει νέα ιατρική ή οδοντιατρική συνταγή.
Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, φάρμακα με υψηλό δυναμικό κατάχρησης ή εξάρτησης, οπιοειδή, υπνωτικά, ηρεμιστικά, αγχολυτικά, διεγερτικά και φάρμακα που απαιτούν προηγούμενο ιατρικό ή εργαστηριακό έλεγχο.
Η χορήγηση αποτελεί ιδιωτική δαπάνη για τον ασθενή. Το φαρμακείο μπορεί να χρεώσει, επιπλέον της αξίας του φαρμάκου, τέλος έως 5 ευρώ. Προβλέπεται επίσης αναλυτική τεκμηρίωση της χορήγησης. [5]
Η συνέχιση καθιερωμένης χρόνιας θεραπείας προβλέπεται ήδη από τον νόμο. Αντίθετα, η ευρύτερη δυνατότητα χορήγησης συνταγογραφούμενων φαρμάκων για οξείες παθήσεις δεν εφαρμόζεται ακόμη. Απαιτείται ειδική κανονιστική πράξη που θα καθορίσει τις παθήσεις, τα φάρμακα, τις ομάδες ασθενών, την εκπαίδευση και τις διαδικασίες τεκμηρίωσης. [5]
4. Μεγάλη διεύρυνση των εμβολιασμών
Μέχρι σήμερα, τα γερμανικά φαρμακεία πραγματοποιούσαν κυρίως εμβολιασμούς κατά της γρίπης και της COVID-19. Με το νέο πλαίσιο, οι κατάλληλα εκπαιδευμένοι φαρμακοποιοί θα μπορούν να πραγματοποιούν σχεδόν όλους τους συνήθεις εμβολιασμούς ενηλίκων με αδρανοποιημένα εμβόλια.
Στο διευρυμένο πλαίσιο περιλαμβάνονται:
- βασικοί και αναμνηστικοί εμβολιασμοί: τέτανος, διφθερίτιδα, κοκκύτης και πολιομυελίτιδα,
- εμβολιασμοί ενδείξεων: πνευμονιόκοκκος, μηνιγγιτιδόκοκκος, ηπατίτιδα Β και έρπητας ζωστήρας,
- ταξιδιωτικά εμβόλια: όπως λύσσα και ιαπωνική εγκεφαλίτιδα.
Τα ζωντανά εμβόλια, όπως της ιλαράς, της παρωτίτιδας, της ερυθράς και του κίτρινου πυρετού, παραμένουν εκτός του πλαισίου.
Για τα νέα εμβόλια απαιτούνται πρόσθετη εκπαίδευση, κατάλληλος χώρος και δυνατότητα αντιμετώπισης επειγόντων περιστατικών. Η Ομοσπονδιακή Φαρμακευτική Επιμελητηριακή Αρχή πρέπει να καταρτίσει τα απαραίτητα πρότυπα εκπαιδευτικά προγράμματα πριν από την πλήρη πρακτική εφαρμογή. [6]
5. Συμμετοχή εκπαιδευμένων PTA στους εμβολιασμούς
Μετά την προβλεπόμενη εκπαίδευση, θα μπορούν να πραγματοποιούν την ένεση υπό επίβλεψη και οι φαρμακοτεχνικοί βοηθοί PTA, οι φαρμακευτικοί μηχανικοί και οι ασκούμενοι φαρμακοποιοί.
Ωστόσο, η ενημέρωση του πολίτη, η λήψη του ιστορικού, η συγκατάθεση και η τελική τεκμηρίωση παραμένουν ευθύνη του φαρμακοποιού. [6]
6. Φλεβικές αιμοληψίες στα φαρμακεία
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει στους κατάλληλα εκπαιδευμένους φαρμακοποιούς να πραγματοποιούν φλεβικές αιμοληψίες σε ενήλικες για διαγνωστικούς, προληπτικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς.
Η πρακτική εφαρμογή δεν ξεκινά αυτομάτως με τη δημοσίευση του νόμου. Απαιτείται προηγουμένως η κατάρτιση εκπαιδευτικού προγράμματος και συγκεκριμένων διαδικασιών εφαρμογής. [2]
7. Νέες φαρμακευτικές υπηρεσίες
Ο νόμος προβλέπει την ανάπτυξη νέων αμειβόμενων φαρμακευτικών υπηρεσιών, με έμφαση:
- στη διαχείριση της πολυφαρμακίας,
- στην ασφαλή έναρξη νέων χρόνιων θεραπειών,
- στην πρόληψη και στην έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων,
- στη βελτίωση της συμμόρφωσης του ασθενούς,
- και στην ενίσχυση της περίθαλψης σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Για αρκετές από αυτές τις υπηρεσίες πρέπει ακόμη να συνταχθούν τυποποιημένες διαδικασίες και να συμφωνηθεί η αμοιβή μεταξύ των φαρμακευτικών φορέων και των ασφαλιστικών ταμείων. [2]
8. Ενίσχυση των εφημεριών
Οι αλλαγές για την οικονομική ενίσχυση των μερικών εφημεριών τίθενται σε ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2026.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η επιβάρυνση που κατευθυνόταν στις φαρμακευτικές υπηρεσίες μεταφέρεται σε αυξημένη χρηματοδότηση των εφημεριών. Το σχετικό ποσό αυξάνεται από 20 σε 41 λεπτά ανά συνταγογραφούμενη συσκευασία. [2]
9. Διατήρηση της λειτουργίας σε απομακρυσμένες περιοχές
Το ApoVWG περιλαμβάνει ρυθμίσεις για υποκαταστήματα φαρμακείων, για την κάλυψη αγροτικών περιοχών και για την προσωρινή διατήρηση της λειτουργίας ενός φαρμακείου από κατάλληλα καταρτισμένο PTA σε ορισμένες περιπτώσεις.
Στόχος είναι να αποτρέπεται η πλήρης διακοπή της φαρμακευτικής κάλυψης όταν δεν είναι προσωρινά διαθέσιμος φαρμακοποιός, ιδιαίτερα σε αραιοκατοικημένες περιοχές. [2]
Τι άλλο αναφέρει το δημοσίευμα για την 1η Ιουλίου
Το δημοσίευμα του APOTHEKE ADHOC αναφέρει επίσης ορισμένες λειτουργικές και διοικητικές αλλαγές που δεν αποτελούν όλες άμεση οικονομική ενίσχυση των φαρμακείων.
Λήξη προθεσμίας αντικατάστασης ηλεκτρονικών καρτών
Έληξε η προθεσμία αντικατάστασης συγκεκριμένων καρτών SMC-B και ηλεκτρονικών επαγγελματικών ταυτοτήτων HBA παλαιότερης γενιάς ή συγκεκριμένου τύπου επεξεργαστή. Πρόκειται για τεχνική προσαρμογή που αφορά τη συμμετοχή των φαρμακείων στη γερμανική τηλεματική υποδομή. [1]
Νέα διοικητική δομή της ABDA
Από την 1η Ιουλίου 2026, η κεντρική υπηρεσία της ABDA αναδιοργανώθηκε σε γενική διεύθυνση και δεκατέσσερις επιμέρους τομείς, με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία. Πρόκειται για εσωτερική διοικητική αλλαγή του επαγγελματικού φορέα και όχι για νομοθετική αρμοδιότητα των φαρμακείων. [1]
Νέα εξαμηνιαία αποζημίωση για χρονίως πάσχοντες
Από την ίδια ημερομηνία εφαρμόζεται και νέα εξαμηνιαία αποζημίωση προς τους γιατρούς για συγκεκριμένους χρονίως πάσχοντες με περιορισμένες ανάγκες παρακολούθησης. Η αλλαγή αποσκοπεί στον περιορισμό των επισκέψεων που πραγματοποιούνται αποκλειστικά για λόγους τιμολόγησης.
Πρόκειται για ευρύτερη μεταρρύθμιση του γερμανικού συστήματος υγείας και όχι για άμεσο μέτρο οικονομικής ενίσχυσης των φαρμακείων. [1]
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
| Ημερομηνία | Αλλαγή |
|---|---|
| 1 Ιουλίου 2026 | Αύξηση της σταθερής αμοιβής στα 9 ευρώ και έναρξη της υποβοηθούμενης τηλεϊατρικής. |
| 2 Ιουλίου 2026 | Έναρξη ισχύος του ApoVWG. Άμεση εφαρμογή των πρώτων ρυθμίσεων για αντικαταστάσεις, προστασία από μηδενικές περικοπές, τεστ και συνέχιση χρόνιας θεραπείας. |
| 1 Οκτωβρίου 2026 | Έναρξη των νέων ρυθμίσεων οικονομικής ενίσχυσης των μερικών εφημεριών. |
| 1 Ιανουαρίου 2027 | Αύξηση της σταθερής αμοιβής στα 9,50 ευρώ και αύξηση του ποσού χρηματοδότησης των εφημεριών από 20 σε 41 λεπτά ανά συσκευασία. |
| Εντός του 2027 ή αργότερα | Αναμένονται οι αναγκαίες κανονιστικές πράξεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και συμφωνίες αμοιβής για οξέα περιστατικά, περισσότερους εμβολιασμούς, αιμοληψίες και νέες φαρμακευτικές υπηρεσίες. |
Η σοβαρή οικονομική εκκρεμότητα
Σε διαφορετικό νομοθετικό σχέδιο προτείνεται, από το 2027, η αύξηση της υποχρεωτικής έκπτωσης που παραχωρούν τα φαρμακεία στα ασφαλιστικά ταμεία, του λεγόμενου Apothekenabschlag, από τα 1,77 ευρώ στα 2,07 ευρώ ανά συνταγογραφούμενο φάρμακο.
Η ABDA αντιδρά έντονα, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια αύξηση θα περιόριζε αμέσως μέρος του οφέλους από τη νέα αμοιβή.
Ο γερμανικός φαρμακευτικός φορέας τονίζει ότι, λόγω της μη αναπροσαρμογής του σταθερού ποσού από το 2013 έως το 2026, τα φαρμακεία έχουν ήδη προσφέρει στα ασφαλιστικά ταμεία εξοικονομήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ. Το Bundesrat έχει επίσης εκφράσει αντίθεση σε αυτήν την πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση. [7]
Μια σημαντική θεσμική αναβάθμιση του φαρμακείου
Οι εξελίξεις στη Γερμανία δείχνουν μια σαφή αλλαγή κατεύθυνσης. Το φαρμακείο αντιμετωπίζεται πλέον όχι μόνο ως σημείο εκτέλεσης συνταγών και διάθεσης φαρμάκων, αλλά ως άμεσα προσβάσιμος φορέας πρωτοβάθμιας φροντίδας, πρόληψης, τηλεϊατρικής, εμβολιασμών, διαγνωστικών υπηρεσιών και ασφαλούς διαχείρισης της φαρμακοθεραπείας.
Η αύξηση της αμοιβής αποτελεί αναγνώριση μιας πραγματικότητας που είχε αγνοηθεί για δεκατρία χρόνια: ενώ οι μισθοί, η ενέργεια, τα ενοίκια, οι ψηφιακές υποδομές και το γενικό κόστος ζωής και λειτουργίας αυξάνονταν, η βασική σταθερή αμοιβή των φαρμακείων παρέμενε στα 8,35 ευρώ.
Ωστόσο, η ενίσχυση δεν πρέπει να αποδειχθεί προσωρινή ή λογιστική. Οι νέες υπηρεσίες απαιτούν προσωπικό, εκπαίδευση, κατάλληλους χώρους, τεχνολογικό εξοπλισμό και χρόνο. Για να πετύχει η μεταρρύθμιση, οι νέες αρμοδιότητες πρέπει να συνοδευτούν από πραγματική, διαρκή και επαρκή χρηματοδότηση.
Το γερμανικό παράδειγμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ολόκληρη την Ευρώπη: η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας περνά μέσα από την αξιοποίηση του επιστημονικού ρόλου του φαρμακοποιού, αλλά και από τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας του φυσικού φαρμακείου.
Πηγές και τεκμηρίωση
-
APOTHEKE ADHOC – «Ab 1. Juli: Das ist neu für Apotheken»
Περιλαμβάνει την αύξηση της αμοιβής, την έναρξη της υποβοηθούμενης τηλεϊατρικής, τις σχετικές αμοιβές, την προθεσμία των SMC-B/HBA, τη νέα δομή της ABDA και τη νέα εξαμηνιαία ιατρική αποζημίωση. -
ABDA – «ApoVWG in Kraft: Was schon jetzt gilt – und was erst später kommt»
Επίσημη ενημέρωση της γερμανικής φαρμακευτικής ομοσπονδίας για τις ρυθμίσεις που ισχύουν άμεσα και όσες απαιτούν μεταγενέστερη εφαρμογή. -
APOTHEKE ADHOC – «Fixum: Verordnung ist final»
Αναλυτική παρουσίαση της κανονιστικής πράξης που αυξάνει το σταθερό ποσό στα 9 ευρώ από 1 Ιουλίου 2026 και στα 9,50 ευρώ από 1 Ιανουαρίου 2027. -
ABDA – «Koalitionsvertrag wird endlich umgesetzt»
Θέση της ABDA για την πρώτη αύξηση της αμοιβής από το 2013, τα δεκατρία χρόνια στασιμότητας και τη μείωση του αριθμού των φαρμακείων. -
APOTHEKE ADHOC – «Rx ohne Rezept: Akutversorgung erst ab 2027»
Οι προϋποθέσεις συνέχισης χρόνιας θεραπείας, οι εξαιρέσεις, η ιδιωτική πληρωμή, η αμοιβή έως 5 ευρώ και το μελλοντικό πλαίσιο για τα οξέα περιστατικά. -
APOTHEKE ADHOC – «Impfen in Apotheken: Was ist neu?»
Παρουσίαση της διεύρυνσης των εμβολιασμών με αδρανοποιημένα εμβόλια, των προϋποθέσεων εκπαίδευσης και της συμμετοχής των PTA υπό επίβλεψη. -
ABDA – «Apotheken haben schon Milliarden eingespart»
Η αντίδραση της ABDA στην προτεινόμενη αύξηση της υποχρεωτικής έκπτωσης προς τα ασφαλιστικά ταμεία από 1,77 σε 2,07 ευρώ. -
Bundesgesetzblatt – Δημοσίευση του ApoVWG
Η επίσημη δημοσίευση του γερμανικού νομοθετικού πλαισίου στην Ομοσπονδιακή Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.