%20(4).gif)
Συμμετοχές φαρμάκων: σύντομος οδηγός ερωταπαντήσεων
Οι βασικές απαντήσεις για την καθημερινή πρακτική στο φαρμακείο. Πατήστε σε κάθε ερώτηση για να ανοίξει η απάντηση.
Ενημέρωση οδηγού: 2 Οκτωβρίου 2026.
Ποσοστά συμμετοχής και γενόσημα
1. Ποια είναι τα βασικά ποσοστά συμμετοχής;
25% ως γενικός κανόνας, 10% για συγκεκριμένες παθήσεις και 0% στις προβλεπόμενες απαλλαγές. Η συμμετοχή συνδέεται με την πάθηση, το φάρμακο και την ιδιότητα του δικαιούχου. [1]
2. Ποιος καταχωρίζει τη συμμετοχή στη συνταγή;
Ο συνταγογράφος ιατρός επιλέγει την αντίστοιχη πάθηση ή κατηγορία απαλλαγής. Το σύστημα εφαρμόζει τους σχετικούς κανόνες. Αν υπάρχει ασυμφωνία, ζητούμε έλεγχο πριν από την εκτέλεση. [2]
3. Μια χρόνια πάθηση δίνει μειωμένη συμμετοχή σε όλα τα φάρμακα;
Όχι. Κατά κανόνα αφορά τα φάρμακα για τη συγκεκριμένη πάθηση. Για άσχετες παθήσεις ισχύει η δική τους συμμετοχή, εκτός αν υπάρχει ευρύτερη προσωπική απαλλαγή. [1]
4. Πότε το 10% γίνεται 0% με γενόσημο;
Όταν η πάθηση δικαιολογεί 10% και επιλέγεται γενόσημο για τη θεραπεία της, προβλέπεται μηδενική θεσμοθετημένη συμμετοχή. [2]
5. Όλα τα γενόσημα έχουν συμμετοχή 0%;
Όχι. Η παραπάνω ρύθμιση δεν μετατρέπει γενικά τη συμμετοχή 25% σε 0%. [2]
6. Γιατί μπορεί να πληρώνει ο ασθενής ενώ έχει 0%;
Μπορεί να προκύπτει διαφορά λιανικής και τιμής αποζημίωσης ή άλλη προβλεπόμενη επιβάρυνση. Ελέγχουμε το αναλυτικό ποσό που υπολογίζει η εκτέλεση. [2]
7. Μπορεί να μειωθεί το τελικό ποσό που πληρώνει;
Ελέγχουμε αν υπάρχει κατάλληλο διαθέσιμο σκεύασμα με μικρότερη ή μηδενική διαφορά τιμής και ενημερώνουμε τον ασθενή πριν ολοκληρώσουμε την εκτέλεση. [2]
Παθήσεις και ειδικές απαλλαγές
8. Ποιες παθήσεις έχουν ενδεικτικά συμμετοχή 0%;
Νεοπλάσματα και λευχαιμίες, διαβήτης τύπου 1, ψυχώσεις, συγκεκριμένες αιματολογικές παθήσεις, κυστική ίνωση, χρόνια ηπατίτιδα Β και C, νόσος Wilson, σκλήρυνση κατά πλάκας και χρόνια νεφρική νόσος σταδίου 3–4. Ισχύουν οι ειδικοί όροι κάθε κατηγορίας. [1]
9. Ποιες παθήσεις έχουν ενδεικτικά συμμετοχή 10%;
Parkinson, άποιος διαβήτης, ορισμένες καρδιοπάθειες, μυασθένεια, φυματίωση, επιληψία, διαβήτης πλην τύπου 1, άνοια και Alzheimer. Ειδικές προβλέψεις ισχύουν για συγκεκριμένες θεραπείες ρευματικών παθήσεων, ψωρίασης και Crohn. [1]
10. Τι ισχύει για τον σακχαρώδη διαβήτη;
Τύπος 1: 0%. Τύπος 2 και λοιποί τύποι: 10% βάσει της τροποποίησης του 2018, με εφαρμογή της απαλλαγής όταν επιλέγεται κατάλληλο γενόσημο. Η χορήγηση ινσουλίνης από μόνη της δεν μετατρέπει τον τύπο 2 σε τύπο 1. [1] [2]
11. Όλα τα ψυχιατρικά φάρμακα χορηγούνται με 0%;
Όχι. Η πρόβλεψη για τις ψυχώσεις αφορά τα αντιψυχωσικά. Δεν επεκτείνεται αυτόματα σε κάθε αντικαταθλιπτικό ή αγχολυτικό. [1]
12. Τι ισχύει για μεταμοσχευμένους, αιμοκαθαιρόμενους και παραπληγικούς;
Προβλέπεται μηδενική συμμετοχή για τα φάρμακα αντιμετώπισης της κατάστασής τους στους μεταμοσχευμένους οργάνων και ιστών, στους ασθενείς τελικού σταδίου χρόνιας νεφρικής νόσου σε εξωνεφρική κάθαρση, καθώς και στους παραπληγικούς και τετραπληγικούς. [3]
13. Τι ισχύει στην κύηση, στον τοκετό και στη λοχεία;
Προβλέπεται απαλλαγή για φάρμακα που χορηγούνται στο πλαίσιο της μητρότητας. Δεν αντιμετωπίζουμε την εγκυμοσύνη ως αυτόματη απαλλαγή για οποιοδήποτε άσχετο φάρμακο. [8]
14. Τα εμβόλια έχουν μηδενική συμμετοχή;
Ναι, όταν χορηγούνται σύμφωνα με το ισχύον Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και τις προβλεπόμενες ηλικίες, ενδείξεις και προϋποθέσεις. [8]
15. Πού βρίσκω τον πλήρη κατάλογο παθήσεων;
Στην εγκύκλιο ΕΟΠΥΥ του 2024, μαζί με τη νεότερη τροποποίηση του 2025. Περιλαμβάνονται και σπανιότερες παθήσεις και ειδικές περιπτώσεις, όπως η παρεντερική διατροφή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι παραπάνω αναφορές είναι ενδεικτικές.
Αναπηρία και ΚΕΠΑ
16. Αναπηρία 67% ή 80% σημαίνει αυτόματα 0% στα φάρμακα;
Όχι ως γενικός κανόνας για όλους. Χρειάζεται συγκεκριμένη προβλεπόμενη κατηγορία απαλλαγής. Δεν μεταφέρουμε αυτομάτως στα φάρμακα τις απαλλαγές που ισχύουν για διαγνωστικές εξετάσεις. [1] [3] [9]
17. Τι άλλαξε για την αναπηρία όρασης;
Με το ΦΕΚ Β΄ 5158/29.9.2025 εντάχθηκαν στην απαλλαγή τα άτομα με αναπηρία όρασης 80% και άνω. Ο ιατρός επιλέγει την ειδική κατηγορία στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση. [3] [4]
18. Αρκεί να δείξει ο ασθενής τη γνωμάτευση ΚΕΠΑ στο φαρμακείο;
Η γνωμάτευση τεκμηριώνει την αναπηρία, αλλά η αντίστοιχη απαλλαγή πρέπει να έχει αποτυπωθεί σωστά στη συνταγογράφηση. Αν λείπει, ζητείται έλεγχος από τον ιατρό ή τον αρμόδιο φορέα. [2] [4]
ΕΚΑΣ και ανασφάλιστοι
19. Τι ισχύει σήμερα για τους πρώην δικαιούχους ΕΚΑΣ;
Όσοι στερήθηκαν σταδιακά το ΕΚΑΣ έως την οριστική κατάργησή του δικαιούνται απαλλαγή από τη συμμετοχή στη φαρμακευτική δαπάνη. Η ρύθμιση είναι πλέον πάγια. Η παλιά αναφορά «δικαιούχος ΕΚΑΣ = 10%» δεν περιγράφει το σημερινό καθεστώς. [5]
20. Η απαλλαγή αφορά μόνο όσους είχαν λάβει ΕΚΑΣ;
Όχι. Έχει προβλεφθεί επέκταση και σε συνταξιούχους που πληρούν τα αντίστοιχα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια. Δεν αρκεί απλώς μια χαμηλή σύνταξη: απαιτείται αναγνώριση του δικαιώματος από τους αρμόδιους φορείς. [2]
21. Πού απευθύνεται πρώην δικαιούχος ΕΚΑΣ αν δεν εμφανίζεται η απαλλαγή;
Στην Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ του τόπου κατοικίας του, με αίτημα για μηδενική συμμετοχή λόγω απώλειας ΕΚΑΣ, σύμφωνα με τις οδηγίες του e-ΕΦΚΑ. [5]
22. Όλοι οι ανασφάλιστοι έχουν 0%;
Όχι. Η πρόσβαση στη φαρμακευτική περίθαλψη δεν σημαίνει αυτόματα μηδενική συμμετοχή. Η απαλλαγή εξαρτάται από τα προβλεπόμενα οικονομικά ή κοινωνικά κριτήρια και την πάθηση. [6]
Το 1€ ανά συνταγή
23. Το 1€ χρεώνεται ανά φάρμακο ή ανά συνταγή;
Ανά συνταγή που εκτελείται, όπου προβλέπεται. Δεν είναι χρέωση ανά κουτί ούτε αμοιβή του φαρμακοποιού: πρόκειται για ποσό υπέρ ΕΟΠΥΥ. [7]
24. Ποιοι απαλλάσσονται από το 1€;
Η βασική εγκύκλιος εξαιρεί τις κατηγορίες της περίπτωσης Β΄, παραγράφου 2, της ΚΥΑ του 2012. Υπάρχουν και πρόσθετες ειδικές απαλλαγές, όπως για τους οικονομικά αδύναμους ανασφάλιστους και τις ευάλωτες ομάδες που δικαιούνται μηδενική συμμετοχή. [7] [6]
25. Κάθε συνταγή με 0% απαλλάσσεται αυτόματα και από το 1€;
Δεν αρκεί μόνο η ένδειξη 0%. Ελέγχουμε την αιτία απαλλαγής και τη χρέωση της εκτέλεσης. Ο μηδενισμός της συμμετοχής και η εξαίρεση από το 1€ είναι διαφορετικές ρυθμίσεις. [2] [7]
Πηγές και χρήσιμες παραπομπές
- ΕΟΠΥΥ, 28.11.2024: Επικαιροποίηση καταλόγου παθήσεων με μειωμένη ή μηδενική συμμετοχή — PDF . Ανάρτηση του εγγράφου στον Ιατρικό Σύλλογο Πατρών.
- Υπουργείο Υγείας — απάντηση στη Βουλή, 2025: Συμμετοχές, γενόσημα, διαφορά τιμής και απαλλαγές συνταξιούχων — PDF .
- ΦΕΚ Β΄ 5158/29.9.2025: Προσθήκη ατόμων με αναπηρία όρασης 80% και άνω στις απαλλαγές — PDF .
- ΗΔΙΚΑ / Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, 23.10.2025: Ενεργοποίηση της κατηγορίας απαλλαγής για αναπηρία όρασης .
- e-ΕΦΚΑ — Συχνές ερωτήσεις: Αίτημα για μηδενική συμμετοχή λόγω απώλειας ΕΚΑΣ .
- Υπουργείο Υγείας, 1.8.2016: Μηδενική συμμετοχή και απαλλαγή από το 1€ για οικονομικά αδύναμους ανασφάλιστους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες .
- Υπουργείο Υγείας — εγκύκλιος οικ. 232/2.1.2014: Διευκρινίσεις για το 1€ ανά συνταγή και τις εξαιρέσεις .
- FARMAKOPOIOI — αρχική σελίδα αναφοράς: Συμμετοχές φαρμάκων / ΕΚΑΣ / 1€ / Αναπηρία . Παλαιότερο υλικό και νομοθετικές παραπομπές· οι νεότερες ρυθμίσεις υπερισχύουν.
- ΕΟΠΥΥ — Συχνές ερωτήσεις: Συμμετοχή και απαλλαγές στις διαγνωστικές εξετάσεις . Διαφορετικό πλαίσιο από τη συμμετοχή στα φάρμακα.
Ο οδηγός συνοψίζει τις βασικές περιπτώσεις. Για ειδικές παθήσεις, δραστικές ουσίες και προϋποθέσεις συμβουλευόμαστε το πλήρες κείμενο των αντίστοιχων αποφάσεων.