Η νέα παρέμβαση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου προς τις Διευθύνσεις Υγείας και τους Φαρμακευτικούς Συλλόγους (διαβάστε εδώ) βάζει, επιτέλους, έναν ουσιαστικό κανόνα στη...
.... λειτουργία των φαρμακείων πολυϊδιοκτητών φαρμακοποιών με διευρυμένο ωράριο.
Για να μην υπάρχει καμία παρανόηση: όταν εδώ μιλάμε για «πολυϊδιοκτησία», εννοούμε την περίπτωση στην οποία ο ίδιος φαρμακοποιός (ή ιδιώτης) είναι ιδιοκτήτης περισσότερων του ενός φαρμακείων. Ο φαρμακοποιός που έχει ένα και μοναδικό φαρμακείο δεν υπάγεται στη συγκεκριμένη διαδικασία.
Ο κανόνας υπήρχε ήδη: κανένα φαρμακείο δεν επιτρέπεται να λειτουργεί χωρίς τη διαρκή παρουσία και επίβλεψη αδειούχου φαρμακοποιού. Αυτό που αλλάζει τώρα είναι ότι η τήρησή του δεν θα θεωρείται απλώς δεδομένη. Θα πρέπει να αποδεικνύεται με συγκεκριμένα δικαιολογητικά πριν γίνει δεκτή η δήλωση διεύρυνσης.
Τι θα πρέπει να καταθέτουν;
Μαζί με τη δήλωση για λειτουργία πέραν του υποχρεωτικού ωραρίου, θα πρέπει να υποβάλλονται:
- υπεύθυνη δήλωση με τα στοιχεία όλων των αδειούχων φαρμακοποιών που απασχολούνται στην επιχείρηση,
- οι συμβάσεις εργασίας τους,
- οι άδειες ασκήσεως επαγγέλματός τους.
Αν τα δικαιολογητικά αυτά δεν υποβληθούν και δεν προκύπτει ότι υπάρχει αδειούχος φαρμακοποιός σε όλο το δηλωμένο ωράριο, η δήλωση διεύρυνσης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.
Γιατί δεν αρκεί ένας υπεύθυνος φαρμακοποιός;
Ο υπεύθυνος φαρμακοποιός στο δεύτερο, τρίτο κ.ο.κ. φαρμακείο ενός πολυϊδιοκτήτη δεν μπορεί να εμφανίζεται ότι εργάζεται απεριόριστες ώρες. Υπάγεται στην εργατική νομοθεσία: μπορεί να απασχολείται έως 40 ώρες την εβδομάδα, μαζί με τις νόμιμες υπερωρίες, οι οποίες δεν μπορούν να ξεπερνούν τις 150 ώρες τον χρόνο.
Επομένως, όταν ένα πολυϊδιόκτητο φαρμακείο δηλώνει 60, 70 ή ακόμη περισσότερες ώρες λειτουργίας την εβδομάδα, είναι αυτονόητο ότι ο ένας υπεύθυνος φαρμακοποιός δεν μπορεί νόμιμα να καλύψει όλο αυτό το ωράριο.
Από πότε εφαρμόζεται;
Οι δηλώσεις διευρυμένου ωραρίου γίνονται ανά δίμηνο και τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την έναρξή του. Επειδή η παρέμβαση του ΠΦΣ εκδόθηκε στις 4 Αυγούστου, μετά την προθεσμία του διμήνου Σεπτεμβρίου–Οκτωβρίου, η πρώτη πλήρης πρακτική εφαρμογή της αφορά το επόμενο δίμηνο, δηλαδή από 1 Νοεμβρίου 2026, εκτός αν δοθούν ειδικότερες οδηγίες από τον οικείο Σύλλογο ή την αρμόδια Περιφέρεια.
Ένα πραγματικό αντικίνητρο στην ανεξέλεγκτη διεύρυνση
Η διεύρυνση δεν καταργείται. Παύει όμως να είναι μια εύκολη δήλωση χωρίς το αντίστοιχο κόστος και χωρίς απόδειξη ότι τηρείται ο νόμος.
Τα μεγάλα πολυϊδιόκτητα φαρμακεία, που στηρίζονται σε μεγάλα κεφάλαια και επιλέγουν εξαντλητικά ωράρια, θα πρέπει πλέον να αναλαμβάνουν και το πραγματικό κόστος αυτής της επιλογής: να προσλαμβάνουν τον αναγκαίο αριθμό αδειούχων φαρμακοποιών, ώστε κάθε ώρα λειτουργίας να καλύπτεται νόμιμα.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη ουσία και η πρόσφατη αύξηση του ελάχιστου ποσοστού συμμετοχής του φαρμακοποιού στην εταιρεία από το 1% στο 33%. Πρόκειται για δύο διαφορετικές ρυθμίσεις, οι οποίες όμως λειτουργούν προς την ίδια κατεύθυνση: ο φαρμακοποιός δεν μπορεί να αποτελεί ούτε διακοσμητικό συνέταιρο ούτε υπεύθυνο μόνο κατ’ όνομα.
Γιατί έχει σημασία και για τους μονοϊδιοκτήτες;
Η υποχρέωση δεν επιβάλλεται στους μονοϊδιοκτήτες. Τους επηρεάζει όμως έμμεσα και θετικά, επειδή επιχειρεί να βάλει ίσους κανόνες στον ανταγωνισμό και να περιορίσει τη διεύρυνση που στηριζόταν σε υπεύθυνους φαρμακοποιούς μόνο «στα χαρτιά».
Μέχρι σήμερα, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις και ακόμη περισσότερο στην Αθήνα, πολλοί μονοϊδιοκτήτες φαρμακοποιοί αναγκάζονταν να ακολουθήσουν τη διεύρυνση όχι επειδή υπήρχε πραγματική ανάγκη ή περισσότερη δουλειά, αλλά επειδή μεγάλα γειτονικά φαρμακεία λειτουργούσαν συνεχώς διευρυμένα.
Έτσι δημιουργήθηκε ένας φαύλος κύκλος: ο ένας διεύρυνε επειδή είχε ήδη διευρύνει ο άλλος. Ο μικρός και μεσαίος φαρμακοποιός έφτανε να εργάζεται εξαντλητικά, συχνά μόνος του, για να μη χάσει τη θέση του στην τοπική αγορά, ενώ σε ορισμένα μεγάλα σχήματα η πραγματική παρουσία υπεύθυνου φαρμακοποιού σε όλο το ωράριο δεν ελεγχόταν ουσιαστικά.
Η νέα διαδικασία μπορεί να βάλει τέλος σε αυτή την άνιση κατάσταση — εφόσον οι έλεγχοι γίνουν πραγματικά και όχι μόνο στα χαρτιά.
Αυτό δεν είναι «τιμωρία» για όποιο φαρμακείο επιλέγει να λειτουργεί περισσότερες ώρες. Είναι εφαρμογή του αυτονόητου: φαρμακείο χωρίς παρόντα αδειούχο φαρμακοποιό δεν νοείται. Και όποιος επιλέγει μεγαλύτερο ωράριο, οφείλει να διαθέτει και την αντίστοιχη πραγματική φαρμακευτική στελέχωση.