Πέμπτη, 26 Νοεμβρίου 2015

Έτσι θα κερδίσουν την μάχη οι φαρμακοποιοί!


* ο Θανάσης Μουχτής είναι Γεν. Δ/ντής του ΠΕΙ.ΦΑ.ΣΥΝ με πολλά χρόνια εμπειρία στο χώρο των φαρμακείων 

Ο ίδιος αποκαλύπτει στο διαδικτυακό κανάλι timetv  όλα τα σχέδια που εξυφαίνονται στον χώρο του φαρμάκου και της δημόσιας υγείας καθώς επίσης και την "απάντηση" των συνεταιρισμένων φαρμακοποιών για την επιβίωση στις νέες συνθήκες της αγοράς. Ας παρακολουθήσουμε την συνομιλία μαζί του.

Κύριε Μουχτή, τις τελευταίες μέρες με αφορμή την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των φαρμακείων,  έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής και στο  στόχαστρο παραγόντων της αγοράς οι Φαρμακευτικοί Συνεταιρισμοί και το προνομιακό – ευνοϊκό καθεστώς - όπως έχει σχολιασθεί- για αυτούς, με τη δυνατότητά τους  (παρόλο που δεν είναι φυσικά πρόσωπα ) να μπορούν να συμμετέχουν στη μετοχική σύνθεση των φαρμακείων. Τι λέτε για όσα ακούγονται;
 
Πραγματικά δημιουργήθηκαν αντιδράσεις από κάποιους ανθρώπους εκπροσώπους φορέων της φαρμακευτικής αγοράς και οι οποίες ήταν εξαιρετικά υπερβολικές, ...
 

 

... αφενός μεν σε σχέση με την επίδραση και την αποτελεσματικότητα στην αγορά αυτής της απόφασης που αφορά τη δυνατότητα της συμμετοχής των Φαρμακευτικών Συνεταιρισμών στο κεφάλαιο των φαρμακείων, αφετέρου δε σε σχέση με την παρουσίαση της ταυτότητας αυτών των Συνεταιρισμών.
Στην πραγματικότητα πρόκειται περί άρσης της μέχρι σήμερα στρέβλωσης του ιδιοκτησιακού των φαρμακείων , όπου επιτρεπόταν πρακτικά στους φαρμακαποθηκάριους να κάνουν ιδιόκτητη αλυσίδα φαρμακείων συμμετέχοντας με ποσοστό όχι 80% αλλά ακόμα και με 99%  ενώ στους Συνεταιρισμούς όχι !
Η συμμέτοχη τους βέβαια ήταν δυνατή ως φυσικά πρόσωπα (και όχι ως νομικά) αλλά ουσιαστικά , επιχειρηματικά ήταν το ίδιο, με δεδομένο ότι σχεδόν όλες οι φαρμακαποθήκες είναι ιδιοκτησία ενός προσώπου , του φαρμακαποθηκάριου. Και φυσικά την δυνατότητα συμμετοχής ως φυσικά πρόσωπα εξακολουθούν να την έχουν με την νέα Απόφαση.
 
Όμως ο ΠΕΙΦΑΣΥΝ για παράδειγμα είναι μια επιχείρηση των ίδιων των φαρμακοποιών για τους οποίους μιλάμε. Είναι μια επιχείρηση με μετόχους αποκλειστικά φαρμακοποιούς. Και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάει κανένας. Κανείς άλλος δεν μπορεί να συμμετέχει στην κεφαλαιακή του σύνθεση.  Άρα συμμετέχουν αποκλειστικά οι  φαρμακοποιοί με φαρμακεία.
 
Μιλάμε δηλαδή ότι π.χ. ο ΠΕΙΦΑΣΥΝ που έχει 530  μετόχους φαρμακοποιούς θα έχει την δυνατότητα  να συμμετέχει  σε 5 φαρμακεία -όλα και όλα- και σε άλλα 5 στην επόμενη 5ετία. Άρα η επίδραση που θα μπορούσε να έχει αυτό στην όποια ισορροπία της αγοράς είναι ασήμαντη.

Επίσης ξεχνάνε κάποιοι να σκεφτούν αλλά και να το πουν, τι είναι αυτοί οι συνεταιρισμοί, τι είδους οργανισμοί είναι. Είναι συνεταιρισμοί άλλων επαγγελματιών; επενδυτές; ιδιοκτήτες supermarkets; ή των ίδιων των φαρμακοποιών;

Οι Συνεταιρισμοί είναι όμως φαρμακαποθήκες . Κάνουν φαρμακεμπόριο;
 
Όχι. Δεν πρέπει να ταυτίζονται οι Συνεταιρισμοί φαρμακοποιών με τις ιδιωτικές φαρμακαποθήκες. Στόχος των φαρμακαποθηκών είναι να κάνουν τους χονδρέμπορους, ενώ ο ρόλος των Συνεταιρισμών είναι πολυσχιδής.
Οι Συνεταιρισμοί κάνουν και χονδρεμπόριο. Είναι οργανισμοί όμως που έχουν δημιουργήσει οι ίδιοι οι φαρμακοποιοί φαρμακείων για να προστατέψουν τα επαγγελματικά και οικονομικά τους συμφέροντα,  να αναβαθμίσουν και να υποστηρίξουν το φαρμακείο μέλος σε οποιαδήποτε  οικονομική, επαγγελματική δραστηριότητα. Παρέχουν ταυτόχρονα και διάφορες υπηρεσίες στα μέλη τους.
 
Άρα γιατί το εργαλείο στα χέρια των φαρμακοποιών, που είναι οι δικοί τους Συνεταιρισμοί, θα μπορούσε να κάνει κακό στα ίδια του τα μέλη; Από τη στιγμή που διοικείται από πολυμελή Διοικητικά και Εποπτικά συμβούλια εκλεγμένα από το σύνολο των μελών τους.
 
Και να μην ξεχνάμε επίσης ότι στους Συνεταιρισμούς δεν υπάρχουν μεγαλομέτοχοι και μικρομέτοχοι.
Είναι μια τέτοια νομική μορφή που η βαρύτητα της ψήφου του μεγάλου φαρμακείου έχει απολύτως την ίδια βαρύτητα με το πολύ μικρό φαρμακείο.
Απόλυτη ισοτιμία στη λήψη αποφάσεων αλλά και στη συμμετοχή στη Διοίκηση των Συνεταιρισμών.
 
Άρα κάποιοι κόπτονται να φυλάξουν  τους φαρμακοποιούς από τους ίδιους τους φαρμακοποιούς; από τους εαυτούς τους;
 
Εκτός από φορείς της φαρμακευτικής αγοράς και τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους τους, πιστεύετε ότι αυτή η δυνατότητα της ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ για τη συμμετοχή των Φαρμακευτικών Συνεταιρισμών,  μπορεί να προβλημάτισε και τα ίδια τα μέλη των Συνεταιρισμών;

Η αλήθεια είναι ότι τέτοιο προβληματισμό τον έχω ακούσει από φαρμακείο συνεταιριστικό, μέλος του Συνεταιρισμού μας. Ότι δηλαδή αν ο ΠΕΙΦΑΣΥΝ θα είχε πρόθεση να μπει στο κεφάλαιο φαρμακείων, τα οποία ενδεχομένως θα λειτουργούσαν ανταγωνιστικά στα γειτονικά φαρμακεία των μελών μας.
 
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ξανατονίσω ότι ο ΠΕΙΦΑΣΥΝ και ο κάθε Συνεταιρισμός  φαρμακοποιών, διοικείται και ελέγχεται από τους φαρμακοποιούς. Άρα η όποια απόφαση για δημιουργία ή συμμετοχή σε επιχειρήσεις εγκρίνεται από τα ίδια τα μέλη του Συνεταιρισμού , άρα δεν θα έκανε κάποιο βήμα ο Συνεταιρισμός  το οποίο θα ήταν εις βάρος των μελών του.
 
Ακούγονται όμως και μάλιστα από καιρό,  σενάρια για κάποια φαρμακεία τα οποία είναι υπερχρεωμένα και τα οποία  λόγω της οικονομικής αδυναμίας τους,  φαίνεται να είναι εύκολη λεία για εξαγορά από κάποιους επενδυτές εκτός φαρμακοποιών. Πώς το σχολιάζετε αυτό; 
 
Αυτό είναι ένα σοβαρό ενδεχόμενο και σίγουρα μια τέτοια εξαγορά  θα δημιουργήσει ανταγωνιστικό πρόβλημα στα υφιστάμενα γειτονικά  φαρμακεία μέλη μας. Οπότε για λίγα τέτοιου τύπου φαρμακεία θα μπορούσαμε να εξετάσουμε την ενδεχόμενη συμμετοχή του Συνεταιρισμού με την ταυτόχρονη συμμετοχή και συνεργασία των γειτονικών φαρμακείων στο κεφάλαιο του προς πώληση φαρμακείου.
 
Κάτι τέτοιο πιστεύω ότι θα ήταν η καλύτερη διασφάλιση για τα ίδια μας τα φαρμακεία-μέλη.
 
Και θα ήθελα να κλείσω το θέμα αυτό λέγοντας ότι οι φαρμακοποιοί κινδυνεύουν από την είσοδο άλλων τρίτων επενδυτών και όχι από τους δικούς τους Συνεταιρισμούς.

Είναι δεδομένο ότι  πολλές από τις εξελίξεις της αγοράς μας δεν αποφασίζονται από  εμάς τους  Έλληνες,  αλλά δυστυχώς από τους  δανειστές μας. Ενδεχομένως η απελευθέρωση του επαγγέλματος του φαρμακοποιού να μην έχει τελειώσει εδώ και να έχουμε περαιτέρω εξελίξεις όπως αυτό που συζητιέται εδώ και χρόνια,  σχετικά με την πώληση φαρμάκων ή κάποιων φαρμάκων από τα supermarkets. Πώς βλέπετε ότι θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν οι φαρμακοποιοί μια τέτοια εξέλιξη;
 
Με τις συνεχιζόμενες και ραγδαίες μεταβολές στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα  και τις πιέσεις των μεγάλων ευρωπαϊκών ή αμερικανικών πλέον συμφερόντων, αυτό είναι ένα ενδεχόμενο το οποίο πρέπει να καταπολεμηθεί από τους συνδικαλιστικούς φορείς των φαρμακοποιών, αλλά δεν είναι και απίθανο να συμβεί.

Απάντηση σ’αυτόν τον κίνδυνο υπάρχει και είναι μια.
 
Η αλλαγή του μοντέλου του παραδοσιακού  φαρμακείου και η αλλαγή του ρόλου του φαρμακοποιού, ώστε να μην μπορεί να αντιγραφεί αυτός ο ρόλος από κάποιον ή κάποιους υπαλλήλους ενός supermarket, η λογική του οποίου είναι ο τζίρος με την ταχεία ανακύκλωση των αποθεμάτων και όχι η παροχή υπηρεσιών και η σοβαρή ενασχόληση με τη φροντίδα του ασθενούς.
 
Δηλαδή πιο συγκεκριμένα πώς φαντάζεστε  ότι μπορεί να είναι το φαρμακείο στα επόμενα χρόνια; ώστε να είναι βιώσιμο αλλά και ανταγωνιστικό με άλλα κανάλια διανομής;
 
Δεν το φανταζόμαστε απλά,  αλλά το προετοιμάζουμε κόλας.
 
Το φαρμακείο για να ανταπεξέλθει στα νέα δεδομένα και στις νέες συνθήκες και τις σημερινές αλλά και για τις επερχόμενες πρέπει να αλλάξει χαρακτηριστικά και τρόπο λειτουργίας.
 
Για να μπορεί να ανταπεξέλθει στις νέες ανάγκες της αγοράς υγείας, το φαρμακείο πρέπει να παρέχει υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Το ελληνικό φαρμακείο έχει και την επιστημονική δυνατότητα αλλά και την απαιτούμενη ιδανική γεωγραφική διασπορά για να μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο.
 
Θεωρείτε ότι από πλευράς κόστους - οφέλους ( γιατί έτσι θα αξιολογηθεί ο ρόλος του φαρμακοποιού ) θα μπορέσει να συνεισφέρει στην εξοικονόμηση πόρων στο ασφαλιστικό σύστημα και στο σύστημα  υγείας;

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα ατού που διαθέτει το ελληνικό  φαρμακείο.
 
Είναι ο πιο κατάλληλος και ο οικονομικότερος φορέας ο οποίος μπορεί να συμβάλει στη μείωση των δαπανών υγείας, ειδικότερα των νοσοκομειακών δαπανών μέσω της πρόληψης και της συμμόρφωσης των ασθενών στις προτεινόμενες από τους γιατρούς φαρμακευτικές θεραπείες.
 
Είναι γνωστό από μελέτες στο εξωτερικό ότι τα κόστη υγείας θα μπορούσαν να είναι δραματικά μειωμένα αν λειτουργούσε πιο αποτελεσματικά η πρόληψη αλλά και η συμμόρφωση των ασθενών στις θεραπείες.
 
Ήδη σε δυτικές χώρες έχει αρχίσει να λειτουργεί αυτός ο ρόλος του φαρμακοποιού με πολύ θετικά αποτελέσματα στα συστήματα υγείας και ασφάλισης.
 
Τι είδους αλλαγές θα πρέπει να κάνει ο Έλληνας φαρμακοποιός στο φαρμακείο του  για να μπορεί να αντεπεξέλθει στο ρόλο του αυτό ; Ποιο θα πρέπει να είναι το μοντέλο του νέου φαρμακείου και τα χαρακτηριστικά του ώστε να μπορεί να εξελιχθεί στο φαρμακείο του αύριο;
 
Συμπτωματικά προχθές στο κέντρο του Πειραιά έγιναν τα εγκαίνια ενός τέτοιου φαρμακείου τριών φαρμακοποιών μελών μας. Οι 3 αυτοί φαρμακοποιοί λειτουργούσαν στην ίδια περιοχή, έχοντας 3 χωριστά μικρότερα φαρμακεία ανταγωνιζόμενοι ο ένας τον άλλον.

Συνένωσαν λοιπόν τις δυνάμεις τους ανοίγοντας ένα κεντρικό και μεγάλο φαρμακείο, με πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες. Ο αριθμός 2-3-4 συστεγαζόμενων φαρμακοποιών τους επιτρέπει να μπορούν να σταθούν είτε στις συνθήκες διευρυμένων ωραρίων, είτε σε διαφορετικούς ρόλους για τον κάθε ένα από τους συστεγαζόμενους φαρμακοποιούς . Π.χ. ο ένας στον πάγκο που να εξυπηρετεί τις συνταγές ή τη ζήτηση των παραφαρμακευτικών, ενώ ο άλλος στο εργαστήριο προκειμένου να παρέχει τις ειδικές συμβουλές και τη φροντίδα των ασθενών. Καθώς επίσης και η δυνατότητα λειτουργίας με βάρδιες για να μπορούν να ανταπεξέλθουν στα αυξημένα ωράρια.
 
Η οικονομική συνένωση τους δίνει επιπλέον τη δυνατότητα να διεκδικήσουν μεγαλύτερα και κεντρικότερα καταστήματα.
 
Επίσης το μοντέλο αυτό θα αναγκάσει τους συμμετέχοντες φαρμακοποιούς να λειτουργήσουν πιο οργανωμένα την επιχείρηση φαρμακείο. Είτε με πιο σύγχρονες μεθόδους διαχείρισης αγορών και αποθεμάτων, είτε με πιο σύγχρονα μηχανογραφικά εργαλεία.
 
Ένας από τους τομείς επίσης που το μικρό ατομικό φαρμακείο υποφέρει, και αναφέρομαι σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό φαρμακείων, είναι αυτό της οικονομικής διαχείρισης και του ταμειακού προγραμματισμού που πλέον είναι αρκετά κρίσιμα.
 
Είναι αρκετή η αλλαγή του μοντέλου του φαρμακείου και η νέα λειτουργία του για να επιβιώσει το σημερινό ελληνικό φαρμακείο; Και επίσης είναι εύκολο για τον κάθε φαρμακοποιό να προσαρμόσει μόνος του τη λειτουργία αυτή του φαρμακείου;
 
Η απάντηση και στα δυο αυτά ερωτήματα είναι μια και είναι αρνητική.

Αλλά και η λύση που προτείνουμε είναι μία. Ποια? Η λειτουργία των φαρμακείων μας με μορφή δικτύου. Δεν μπορεί να γίνει αυτή η αλλαγή του μοντέλου του φαρμακείου και η προσαρμογή του σε χώρο πρωτοβάθμιας φροντίδας με τον κάθε φαρμακοποιό μόνο του. Δεν μπορεί ένα μέσο ελληνικό φαρμακείο να σταθεί απέναντι σε μεγάλες επιχειρήσεις που θα διαθέτουν κεφάλαια, τεχνογνωσία και μεγάλα μεγέθη.
 
Για το λόγο αυτό οι μεγάλοι τουλάχιστον Συνεταιρισμοί φαρμακοποιών σε συνεργασία με την ΟΣΦΕ, προετοιμάζουμε αυτό το δίκτυο.
 
Το ερώτημα είναι όμως ότι τέτοιου τύπου δίκτυα όπως και το GREENPHARMACY - γιατί προφανώς αυτό εννοείτε - δεν έχουν επιφέρει μεγάλα αποτελέσματα. Δεν έχουν εξαπλωθεί ικανοποιητικά. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλες προσπάθειες άλλων δικτύων που εκπορεύονται από φαρμακεία ή ιδιωτικές φαρμακαποθήκες.
 
Η  διαφορά μεταξύ των άλλων είναι ότι το μέγεθος του GreenPharmacy είναι διαφορετικό καθώς και η γεωγραφική του κάλυψη. Ο βασικός λόγος για τον οποίο δεν υπήρξε η αναμενόμενη ανταπόκριση εκ μέρους των φαρμακοποιών μέχρι σήμερα είναι η επανάπαυση και ο εφησυχασμός του φαρμακοποιού, ότι μπορεί να τα καταφέρει και μόνος του, ότι δεν απειλείται η επιβίωσή του (τουλάχιστον μέχρι πριν λίγο) και ότι έστω και με μειωμένο τζίρο έχει την ησυχία του.
 
Τα πράγματα όμως όπως φάνηκε δεν είναι καθόλου εφησυχαστικά  και σίγουρα δεν έχουν τελειώσει οι εξελίξεις με την απελευθέρωση της αγοράς.
 
Στην περίπτωση των ανταγωνιστικών καναλιών, πώς θα καταφέρει το ελληνικό φαρμακείο να σταθεί ανταγωνιστικά σε θέματα τιμών αλλά και περιθωρίων κέρδους;  ειδικά απέναντι σε μεγάλους ομίλους ή εισαγόμενες  αλυσίδες φαρμακείων και όταν μάλιστα επίκεινται σημαντικές μειώσεις τιμών φαρμάκων στο επόμενο χρονικό διάστημα;

Για το θέμα αυτό η απάντηση των Συνεταιρισμών φαρμακοποιών είναι η δημιουργία και η προώθηση συνεταιριστικών προϊόντων, δικής μας ετικέτας. Μια προσπάθεια που έχει ξεκινήσει δυναμικά τον τελευταίο καιρό με πολύ καλά αποτελέσματα και με ακόμα καλύτερες προοπτικές.
 
Όσον αφορά στον μεγαλύτερο παίκτη που είναι η φαρμακοβιομηχανία και ειδικά η πολυεθνική πώς νομίζετε ότι αντιλαμβάνεται αυτές τις εξελίξεις , το άνοιγμα της αγοράς , τη μετατόπιση ύλης φαρμακείου σε άλλα κανάλια διανομής;
 
Όσον αφορά στο τελευταίο   θέλω να αναφέρω ότι στο θέμα των OTCπροϊόντων οι εταιρείες δεν βλέπουν καθόλου θετικά την εξάπλωση των προϊόντων τους στο χώρο των supermarkets. Προτιμούν ως καταλληλότερο χώρο για τη διανομή τους το χώρο του φαρμακείου και του επιστήμονα φαρμακοποιού.
 
Γενικότερα, σίγουρα ο μέχρι σήμερα ρόλος του φαρμακοποιού που απλώς εκτελεί συνταγές και διανέμει φάρμακα, δεν τους καλύπτει. Θα ήθελαν ένα φαρμακείο με δυνατότητα παροχής υπηρεσιών και προς τους ασθενείς και προς την φαρμακοβιομηχανία.


πηγή: salus.gr